Εγκύλιος ΥΠΕΣ ΔΙΔΑΔ/Φ.69/276 /οικ.17614/7-11-2025: Αναμόρφωση του πειθαρχικού δικαίου των υπαλλήλων του δημόσιου τομέα

Με τον Ν. 5225/2025 «Αναμόρφωση του πειθαρχικού δικαίου των υπαλλήλων του δημόσιου τομέα, σύσταση Ελληνικού Κέντρου Εμπειρογνωμοσύνης Διοικητικών Μεταρρυθμίσεων και λοιπές διατάξεις», επήλθαν σημαντικές τροποποιήσεις στον Κώδικα Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ. (Ν.3528/2007) και στον Κώδικα Κατάστασης Δημοτικών και Κοινοτικών Υπαλλήλων (Ν. 3584/2007) σε θέματα πειθαρχικού δικαίου και υπηρεσιακής κατάστασης των υπαλλήλων.

Ως προς τα πειθαρχικά αδικήματα, σημειώνονται τα κάτωθι:

Με το άρθρο 10 του νόμου τροποποιείται το άρθρο 107 Υπαλληλικού Κώδικα με την προσθήκη και την τροποποίηση των απαριθμούμενων στην παρ. 1 πειθαρχικών παραπτωμάτων. Ειδικότερα:
α) Το πειθαρχικό παράπτωμα της περ. γ’ αφορά πλέον όλα τα εγκλήματα σχετικά με την υπηρεσία κατά τον Ποινικό Κώδικα (Δωδέκατο Κεφάλαιο του Ποινικού Κώδικα, ν.4619/2019, άρθρα 235-263) ή άλλους ειδικούς ποινικούς νόμους και όχι μόνο την παράβαση καθήκοντος κατά τον Ποινικό Κώδικα,
β) Στο παράπτωμα της περ. στ’ προστίθεται και η περίπτωση της παράλειψης δήλωσης κωλύματος συμφέροντος.
γ)Το πειθαρχικό παράπτωμα της περ. ζ’ τροποποιείται για να συμπεριλάβει όλες τις μορφές διακρίσεων και παραβίασης της ίσης μεταχείρισης βάσει της κείμενης νομοθεσίας
δ) Προστίθεται περ. ζα’ και προβλέπεται πλέον ως διακριτό πειθαρχικό παράπτωμα η εκδήλωση κάθε μορφής βίας και παρενόχλησης στην εργασία, σύμφωνα με τον ν. 4808/2021 (Α’ 101), κατά την άσκηση των καθηκόντων,
ε) Προστίθεται περ. ιθα’ και προβλέπεται πλέον ως διακριτό πειθαρχικό παράπτωμα η άρνηση υπαλλήλου να λάβει μέρος, να διευκολύνει ή να προβεί στη διαδικασία αξιολόγησης είτε ως αξιολογητής είτε ως αξιολογούμενος (σχετικό και το πειθαρχικό παράπτωμα που με το άρθρο 61 του ν. 5225/2025 προστίθεται ως παρ. 8 στο άρθρο 8 του ν.4940/2022),
στ) Στο παράπτωμα της περ. κδ’ προστίθεται και η περίπτωση της παράλειψης ή καθυστέρησης έκδοσης διαπιστωτικής πράξης έκπτωσης από την υπηρεσία.
ζ) Στο παράπτωμα της περ. κε’ προστίθεται και η περίπτωση συμμετοχής σε εταιρείες κατά παράβαση του άρθρου 32 του ΥΚ ή άσκησης έργων ασυμβίβαστων με την ιδιότητα του δημοσίου υπαλλήλου σύμφωνα με τα άρθρα 33 και 34 του ΥΚ,
η) Στο παράπτωμα της περ. λγ’ περί κατάθεσης, χρήσης, συμπερίληψης και διατήρησης στον ατομικό υπηρεσιακό φάκελο υπαλλήλου, πλαστού, νοθευμένου ή παραποιημένου πιστοποιητικού ή τίτλου ή βεβαιώσεως προστίθεται η επιφύλαξη εφαρμογής του άρθρου 20 του ΥΚ περί ανάκλησης διορισμού, δεδομένου ότι σύμφωνα με τη διαμορφωθείσα νομολογία (ενδεικτικά βλ. ΣτΕ 633/2023 σκέψη 13 και ΣτΕ 2760/2022 σκέψη 15) σε περίπτωση που αποδειχθεί ότι υπάλληλος κατά τη διαδικασία υποβολής δικαιολογητικών προσκόμισε παραποιημένο έγγραφο, η Διοίκηση είναι υποχρεωμένη προς αποκατάσταση της νομιμότητας να προβεί στην ανάκληση του διορισμού αντί της έγερσης πειθαρχικής δίωξης σε βάρος του.

Ως προς τις επιβαλλόμενες πειθαρχικές ποινές, σημειώνονται τα εξής: 

Με το άρθρο 12 του νόμου τροποποιείται το άρθρο 109 του Υπαλληλικού Κώδικα που αφορά τις πειθαρχικές ποινές, οι οποίες παρατίθενται στην παρ. 1 με σειρά αύξουσας βαρύτητας. Ειδικότερα:
α) Στις ήδη προβλεπόμενες πειθαρχικές ποινές προστίθενται οι νέες ποινές των περ. γ’ και δ’ της παρ. 1 του άρθρου 109: γ) η στέρηση του δικαιώματος χορήγησης μισθολογικού κλιμακίου από ένα (1) έως πέντε (5) έτη και δ) η αφαίρεση έως τεσσάρων (4) μισθολογικών κλιμακίων,
β) Οι ποινές των περ. στ’ και ζ’ τροποποιούνται ως εξής: στ) η στέρηση του δικαιώματος συμμετοχής σε διαδικασία επιλογής προϊσταμένου οργανικής μονάδας οποιουδήποτε επιπέδου και η απαγόρευση άσκησης καθηκόντων προϊσταμένου κατ’ αναπλήρωση ή με ειδικές διατάξεις για διάστημα από ένα (1) έως πέντε (5) έτη και ζ) η αφαίρεση της άσκησης των καθηκόντων προϊσταμένου οργανικής μονάδας οποιουδήποτε επιπέδου για τη θητεία ή το υπόλοιπό της και η απαγόρευση άσκησης καθηκόντων προϊσταμένου με γενικές ή ειδικές διατάξεις για διάστημα από ένα (1) έως πέντε (5) έτη,
γ) Στην νέα παρ. 1Α του άρθρου 109 παρατίθενται αναλυτικά τα πειθαρχικά παραπτώματα, για τα οποία μπορεί να επιβληθεί η ποινή της οριστικής παύσης.
δ) Στην παρ. 3 αναφέρονται οι περιπτώσεις όπου δύναται πέραν των πειθαρχικών ποινών να επιβληθούν και διοικητικές κυρώσεις.
ε) Με την παρ. 4 ορίζονται τα ανώτερα και κατώτερα όρια των ποινών που μπορούν να επιβληθούν ανά πειθαρχικό παράπτωμα.

ΠΡΟΣΟΧΗ! Οι διατάξεις του Υπαλληλικού Κώδικα, όπως διαμορφώνονται με τον Ν. 5225/2025, που αναφέρονται σε θέματα έκπτωσης, αργιών και στο πειθαρχικό δίκαιο (άρθρα 106 έως 146) των μόνιμων υπαλλήλων εφαρμόζονται αναλόγως στο προσωπικό του Δημοσίου και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου που υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής των Κεφαλαίων Α’ και Β’ του π.δ. 410/1988 (Α΄ 191) και κατέχουν οργανικές ή προσωποπαγείς θέσεις. Ως εκ τούτου από 1.1.2026, χρόνο έναρξης ισχύος του άρθρου 65 του ν. 5225/2025, στο ανωτέρω προσωπικό εφαρμόζονται όλες οι διατάξεις του Υπαλληλικού Κώδικα που αφορούν σε θέματα έκπτωσης, αργιών και στο πειθαρχικό δίκαιο (άρθρα 106 έως 146), συμπεριλαμβανομένων των άρθρων 141 και 142 του ΥΚ περί του δικαιώματος άσκησης ένστασης και προσφυγής κατά πειθαρχικών αποφάσεων. Έως 31.12.2025 εξακολουθούν να ισχύουν οι διατάξεις του άρθρου τέταρτου του ν.4057/2012.